Sessie 4
- Vierde sessie
- Derrida logocentrime
- alles stroomt
- identiteit en het “zelf”
- Paus: duurzaam voort in de tijd?
- Plato waarneming – vorm – idee
- Aristoteles – zijn – vorm
- binaire opposities
- Derrida opposities
- Derrida deconstructie
- differentie en spoor à context gevoelig
- Derrida differentie en spoor
- Derrida : Beeldtaal
- Derrida : alles is betekenis
- Derrida : De slangen
- > > > Nakijken : Derrida op filo
- ——————— p a u z e ——————————-
- Verlichting, modernisme en vooruitgangsgeloof
- Nietsche op de berg ….
- Marxisme en maatschappij-kritiek
- Foucault : discours als regime
- Foucault : macht en disciplinering
- Bentham pan-opticum
- Emily Martin – egg sperm
- Foucault bio-macht
- Foucault : levenskunst en identiteit
- Foucault : post-modernisme
- Lyotard – einde v d grote verhalen
- Gender-bending
- Culture wars
- ———————————
- Thema s in het maatschappelijk debat
- –
- Quine holisme
- Instituties
- maatschappij kritiek
- emancipatievan homosexualiteit
- emancipatie van psychiatrische”patienten”
- Stichting pandora
- Xemancipatie van niet- westerse culturen
- xx
- Xxx
- xxx
- – wantrouwen
- Verlichting, modernisme en voortgangsgeloof
- Dawkins
- metafysica
- 4 Aristoteles – metafysica
- 5 2 opvattingen van zijn
- Plato grot
- 6 Bruno Latour 1
- 7 Latour 2
- 8 Latour 3
- Filo 811 Postmodernisme: voorgeschiedenis
- Foucault : bio-macht 2 DIA s
1. Vierde sessie
2. Derrida logocentrime
- is een soort hoax? Nee: maar taalgebruik is erbarmelijk
- logocentrisch
- logos = woord = rede = speech (als het woord nemen, een rede houden)
- verandering van betekenis : redenen vinden
- logos = woord = rede = speech (als het woord nemen, een rede houden)
.
3. alles stroomt
- Dan kun je ook niet 1 keer i.p.v. 2 keer
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Cratylus
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Panta_rhei_(Heraclitus)#:~:text=In%20de%20Cratylus%20(402a)%20vermeldde,in%20dezelfde%20rivier%20kunt%20stappen‘.
.
4. identiteit en het “zelf”
- Vergelijk : filmpje
- Eenheid
- Duurzaam – mijn bewustzijn verandert voortdurend
- Onderscheiden
- Ongelijk aan lichaam
- “Stoffelijk overschot”
- Het ik is niet stoffelijk
.
5. Paus: duurzaam voort in de tijd?
- Foto 1 • Foto 2 • Foto 3 • Foto • Foto à 4 x achter elkaar
- Wat maakt deze persoon dezelfde persoon?
- Schip van Theseus (Edward had dit ook !!!!)
.
6. Plato waarneming – vorm – idee
- Schijnen
- Contingent = niet noodzakelijk
- Vorm
- Idee
- Wat maakt een rechter / wet / . . . rechtvaardig?
- à Het IDEE rechtvaardigheid
- Dingen kunnen niet bestaan zonder een IDEE
- Dit is wat Derrida bedoeld met logocentrisme
.
7. Aristoteles – zijn – vorm
.
8. binaire opposities
9. Derrida differentie
- we zoeken naar een essentie.
- De essentie is de boodschap, maar het toeval maakt . .
10. Derrida deconstructie
PRE de-constructie .
- S. Burroughs – schrijver – cut-up
- Opsnijden van zinnen
- De tekst “meer” laten vertellen
- “Alles is interpretatie”
- .
- Locke – zender – ontvanger
- Post – structuralisten hameren op de constructie v.d. zender
- Post – structuralisten hameren op de constructie v.d. ontvanger
- Post – modernisten hameren op de constructie v.d. zender
- Post – modernisten hameren op de constructie v.d. ontvanger
.
11. Differentie en spoor à context gevoelig
- “SPOOR”
- Wanneer is het compleet
- Het geheel wordt nooit bereikt
- Eindeloze wikipedia
- Er is geen einde
- Iterabiliteit
- disseminatie
- herhaalbaarheid van taal suggereert dat we betekenis herhalen
- herhaalbaarheid van taal suggereert dat we betekenis herhalen
- herhaalbaarheid van taal suggereert dat we betekenis herhalen
- edoch . . . . in een andere context wordt de betekenis verandert
- Dit alles volgens Derrida
.
13. Derrida : Beeldtaal
- Een plaatje geeft vaak onmiddellijk een bepaalde betekenis aan een context
.
14. Derrida : alles is betekenis
- Sebrenica – Bosnie –
- De zin nog letterlijk vertalen
.
15. Derrida : De slangen
.
16. > > > Nakijken : Derrida op filo
.
17. ——————— p a u z e ——————————-
.
18. Verlichting, modernisme en vooruitgangsgeloof
- Het post-modernisme is een reactie op “de rede” . . .
- Geloof in een goddelijke orde
- Dante ?
- Verlichting
- Romantiek
20. Marxisme en maatschappij-kritiek
- Niet alleen systeem – denken, maar OOK kritisch denken
- Bepaalde belangen
- Ideologie
- School van het wantrouwen
- Marktdenken is een heersende ideologie
- Trotski
- X
21. Foucault : discours als regime
Foucault – document – filosofie
- De woorden en de dingen
- Archelogie van het weten
https://nl.wikipedia.org/wiki/Michel_Foucault
https://janux.nl/wp/filo/700-de-20e-eeuw-1900-2000/800-20e-eeuw-1950-0000/836-1926-1984-foucault/
- Discours = de taal waarin we ons uitdrukken
1961 – waanzin
22. Foucault : macht en disciplinering
- Jaren 70 verschuift zijn interesse
- X
Ik denk dus ik ben Descartes à Fouc : Ik “als subject” ben
Machtsstrategieen
23. Bentham pan-opticum
—– panopticum
Foucault illustreert dit met het principe van het panopticum, een term bedacht door Jeremy Bentham .
In zijn boek toont Foucault hoe de beheersingstechnologie zich meester maakt van de westerse maatschappij. Het panopticon hoort bij een geordende maatschappij, waarin alles zichtbaar is en waarin mensen gevormd en gesocialiseerd worden. Volgens Bentham is het panopticum ‘een erg nuttig instrument voor regeerders’, een middel ‘om alles wat met een zeker aantal mensen samenhangt, hun totale levensomstandigheden, te kennen en te beheersen’. De principes van het panopticon zijn:
- Individualisering: Elke celbewoner is geïsoleerd, hoort of ziet geen medebewoners. Dit is een tegenstelling met de kerkers die Goya in die tijd schilderde. Daarin gaat de massa in het halfduister op;
- Volledige zichtbaarheid van het individu;
- Dit individu wordt gezien zonder zelf te zien. Hij is object van informatie en wetenschap;
- De machtsrelatie met de opzichter is asymmetrisch;
- Opzichters zien de celbewoner, maar zij hem niet, zij vermoeden zijn aanwezigheid;
- Machtsmaximalisering: het is onnodig dat er permanent een opzichter aanwezig is. Het besef dat men gecontroleerd kan worden is voldoende om rust en orde te verzekeren;
De voordelen zijn legio. Gaat het om…
- gevangenen dan is er geen gevaar voor ontsnappen of opstootjes;
- scholieren dan is er geen gevaar voor afkijken of wanorde;
- arbeiders dan kan sabotage en geklets onder het werk vermeden worden;
- geesteszieken dan kunnen ze elkaar niet aansteken;
- zieken dan kunnen ze elkaar niet besmetten.
Bentham was lyrisch over zijn systeem en wil het uitbreiden naar de materniteit, de crèche, de school, de fabriek, het leger, de gevangenis, de psychiatrie of het ziekenhuis. Die leren de mens een vaste, gestructureerde en geinternaliseerde handelswijze aan. Men stelt gedrag spontaan, zonder na te denken. Door dagschema’s, lesroosters, belsignalen, dossiers, normeringen, leeftijdsgebonden klasgroepen, testen en evaluaties is men steeds op de hoogte van wat de individuen waar doen.
Zo dringt de macht diep in de maatschappij, terwijl het niet onderdrukkend aanvoelt.
Deze ‘machtsmachine’ maakt deel uit van de 18de eeuwse disciplinering die met het kapitalisme opduikt.[6] Macht en kennis gaan samen. Experimenten kunnen opgezet worden in dit ‘laboratorium’. Centraal in de disciplinering staat de norm.[7] De disciplinering en de norm leiden tot het ontstaan van de menswetenschappen. Het objectiverings- en individualiseringsproces via de dataregistratie leidde in panoptica tot de geboorte van de pedagogie, de criminologie, de andragogie, de sociologie, de polemologie, de psychiatrie en psychologie. Het individu dat de wetenschappen beschrijven, meten en vergelijken, valt samen met het individu dat men normaliseert, controleert, corrigeert en dresseert. De moderne mens is resultaat en object van macht én wetenschap die zich hand in hand ontwikkelen. Wat Foucault benadrukt is dat macht en wetenschap verstrengeld zijn.
Nut van de gevangenis
Het netwerk van gevangenissen dat zich begin negentiende eeuw over Europa uitbreidt, is niet bedoeld om wetsovertreders te straffen (het officiële doel) maar om normen vast te leggen die misdadigers meten, beheersen en verbeteren (de disciplinering). Van meet af aan was het duidelijk dat de gevangenis de criminaliteit niet deed dalen. Welke doelen bereikte de gevangenis dan wel? Waarom bleef ze bestaan?
Foucault toont de voordelen van de delinquentie voor de heersende groepen:
- Delinquentie als niet-politiek gerichte misdadigheid was makkelijker te beheersen dan diffuus politiek verzet.
- Delinquentie motiveert de uitbreiding van de politie, een instituut dat in de negentiende eeuw plots opkomt.
- Delinquentie moraliseert het proletariaat.
- Delinquenten beheersen (de voor de burgerij lucratieve) prostitutie, drugs- en wapenhandel.
- Delinquenten dienen als verklikkers van de politieke activiteiten van de arbeidersbeweging.
- De gevangenis helpt bij het beheersen, kennen, meten van criminelen.
Het raadselachtige is dat de kritiek de gevangenis niet veranderde. Wetsovertreders worden niet door de gevangenis geëlimineerd, maar onderscheiden en gedistribueerd.
x
24. Emily Martin – egg sperm
- Linda Duits
25. Foucault bio-macht
- X
- X
26. Foucault : levenskunst en identiteit
x
x
x
x
27. Foucault : post-modernisme
postmodernisme
- Plaatje nog opzoeken
- Fouc vvan voren
- Huxley
- IngSoc
- 1984
- De Beauvoir – de tweede sekse à GENDER rollen
28. Lyotard – einde v d grote verhalen
https://janux.nl/wp/filo/700-de-20e-eeuw-1900-2000/800-20e-eeuw-1950-0000/805-grote-verhalen/
29. Gender-bending
30. Culture wars
31. ———————————
32. Thema s in het maatschappelijk debat
Identiteit –
Je kiest een essentie?
Reactie op groei – neo-liberalisme à
33. –
34. Quine holisme
- X
- X
- X
35. Instituties
Xx
xx
36. maatschappij kritiek
37. emancipatievan homosexualiteit
- Foucault was een hohmseksueel
38. emancipatie van psychiatrische”patienten”
- One flew over the chocoos nest
- In de jaren 70
https://nl.wikipedia.org/wiki/One_Flew_Over_the_Cuckoo%27s_Nest
39. Stichting pandora
Ooit een normaal mens ontmoet?
40. Xemancipatie van niet- westerse culturen
41. xx
42. Xxx
43. xxx
44. – wantrouwen
– X
45. Verlichting, modernisme en voortgangsgeloof
46. Dawkins
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
47. metafysica
x
1. 4 Aristoteles – metafysica
x
x
x
x
x
x
x
5
48. 5 2 opvattingen van zijn
x
x
x
x
x
49. Plato grot
x
x x
x
x
50. 6 Bruno Latour 1
x
51. 7 Latour 2
- x
- x
- x
- x
x
–
- x
- x
- x
- x
- x
52. 8 Latour 3
- x
- x
- x
- x
- x
- x
- x
- x
- x
- x
voorgeschiedenis v het p m
53. Filo 811 Postmodernisme: voorgeschiedenis
Aan het postmodernisme gaat een lange geschiedenis vooraf:
1700 – 1800 Verlichting
Mondigheid en rede
1800 – 1900 Romantiek
Bach: de muziek zelf is de (kerk)dienst
- 1795 – 1830 vroege romantiek
- 1830 – 1850 hoog romantiek
- 1850 – 1890 late romantiek
- “Jezelf ontdekken”
- Traditie
- Binding
- gevoel
- primaire verbanden
- Beethoven / Mozart : centime naliet tijd
1850 – 1950 Modernisme
Kerk :: met het weg gevallen van de autoriteit van de kerk:
- Maakbare samenleving
- De nadruk op het individu
- De ideologie ( communisme / socialisme )
- Het “materialiseren” van de rede
Derrida structuralisme lacan
- antropologie
- taalkunde
- a – historisch
- deterministisch
Fenomenologie –> je “sticht” een nieuwe waarheid
–
x
54. Foucault : bio-macht 2 DIA s